milladoiro

Galiziako Jai, erromeria eta antzokietatik, Argeleko Ramadan ospakizunetara eta "UCLA"ko kaliforniarrengana, Ipar Finlandiako lur ederretatik zehar edo New Yorkeko "Saint John the Divine" kaedrale postmodernotik zehar, Buenos Aires edota Saltzburgo ahaztu barik, eskenatokira igotzen garen bakoitzean, harrizkoen moduan, iparraz erabilgarriak suertatzen zaizkigun zenbait "milladoiro"rekin fidelak izaten saiatzen gara. Gure seketruarekin fidelak; hau da, ekinean dibertitzen garelarik musika ona egitea; kontzertuetatk harago, bestelako erreferentziak, aberri bat, kultura bat, etorkizun hobe batekiko jende askoren ilusioa, e.a. … isladatzea

Izan ere, esperantzaren kolektiboko kide sentitzen gara eta bizitzeko egokitu zitzaizkigun denboratan zamalkatzen segitzea besterik ez dugu espero."

Milladoiro taldea, 1978ko azaroan osatu zen eta bere eraketan zein bere eguneroko lanerako (beste zenbait galiziar kultur elkarteren kasuan bezalaxe), euren lurrarekiko erabateko atxekimenduaren bizgarria jaso zuten. Lur horrek hizkuntza eta kulturaren bestelako manifestazioetan (musika partikularki) ezinbesteko euskarria dauka.

Giza eta ekonomi aldaketa handien garaietan gaude. Honek, azentu propiodun kultura tradizional aberatsa, funtsean nekalazal errokoa, akabatua izaten ari da eta azentu eta ahots arrotzez ordezkatua. Musikal folkloreari dagokionez, fenomeno hau oso nabarmena da, bereziki 50.hamarkadatik aurrera, batez ere, industrial eta hiritarrago bilakatuz Galiziak bere nekazal izaera galtzen duen heinean. Herri musikaren zati handi bat auzolanarekin lotuta dago eta behin hauek desagertuta daudenean, iharduera musikal paraleloa ere galtzen da. Modernitateak, erromeriak eta herrietako festak, kantaldi bilakatzen ditu eta kantaldietan publikoa ikuslea da eta ez aktorea. Hitz eta musika hedabideek gainontzekoa egiten dute.

Egoera honen aurrean dagoen aukera bakarra, folklore musikala, egungo mundu modernora egokitzean datza, sortzeko eta hedatzeko bitarteko berriei esker, dimentsio berri bat ematen zaiolarik.

Argi dago. Hau ez dago subjektu anonimo baten eskuetan (herria, folklore sortzailea definizioz) eta bai ordea, izena duten artista kultoenetan. Beste aukera bakarra desagerpena da.

Milladoiro taldeko kideek, Galiziar herri musikaren modernizazio hau, jakinduri bitxiaz egiten jakin zuten. Beren gaiak, batzuk ahozko iturrietatik zuzenean hartuak eta beste batzuk kantutegietan bilduak, instrumentu tradizionalez zein gaur egungo instrumentu egokiez joak izaten dira. Honek, Galiziarako eta baita kanporako ere, galiziar doinuen arno zaharra, kontzertu edo kantaldien zahagi berrietan hedatzeko aukera ematen die.

Milladoiroren atzean beste talde batzuk etorri ziren. Eurei esker, Galiziak, barruan zein kanpoan estimatua eta identifikatua den ahots musikala dauka.

Taldea :
Antón Seoane : Teklatuak, eskusoinua, kitarra akustikoa, zanfona
Xosé V. Ferreirós : Gaita, Tin Wistle, mandolina, bouzouki, oboe, uilean pipe.
Nando Casal : Gaita, klarinetea, tin wistle, kromorno
Moncho García : Perkusioa.
Xosé A. F. Méndez : Flautak.
Harry C. : Bibolina.
Roi Casal : Harpa, okarina.

Diskografia :
A Galicia de Maeloc
79an grabatua. Madrilgo Autofilm Estudios. 8 galiziar herri kanta, bat Irlandakoa eta konposatutako 4 gai. Milladoiroren estiloa eta soinuaren estreinaldia. Lehendabizikoz galiziar musikan, galiziar gaita, okarina, zanfona, harpa, klabezina, flautak, uilean pipe, e.a. batera erabiliak izan ziren. Frantziar merkatuan argitaratu zen lehenengo galiziar diska izan zen.

O Berro Seco
80. urtean grabatuta. Kyrios Estudioetan. Madril. San Fins do Castroko (A Coruña) kanta kolektibo batek iradokitua. 9 galiziar gai tradizional eta konposatutako bat. "A Galicia de Maecoc" diskaren "continuum" bat bezala hausnartua. Sintetizadoreak gehitu eta lehenengoz, gaita eta uilean pipe batera jo ziren.

Milladoiro 3
82an grabatuta. Madrilgo Autofilm estudioetan. Galiziar 10 gai tradizional eta konposatutako bi. Milladoiro estiloaren konfirmazioa eta bertan, taldearen zuzenekoa markatuko duten gai asko agertzen dira. Gaietako batean, Milladoirok, eskoziar gaitak erabiltzen ditu.

Solfafría
84an grabatuta. Windmill Lane estudioak, Dublin. Ingenieria: Brian Masterson. 9 galiziar gai tradizional, 1 bretoia eta bat konposatua. Milladoirok, Irlandan grabatu zuen lehenengo diska. Diskaren gai batean, Paddy Moloneyren laguntza berezia.

Galicia no país das maravillas
86an grabatua, Windmill Lane estudioak, Dublin. Ingenieria: Brian Masterson.. Hirue gaietan, pandereteirekin lehendabiziko kolaborazioa. Beste hiru gaik "La Mitad del Cielo" pelikularen soinu banda osatu zuten. Hau dela ta, sarituak izan ziren.

Divinas Palabras
87an grabatuta. Eurosonic estudioetan. Madril. Vallen Inclanen lan baten oinarritutako izen bereko pelikularen soinu banda. Gai tradizionalak eta konposatuak. Lau gaitan Ana Belenen laguntza izan zuten.

Castellum Honesti
89an grabatuta. Windmill Lane estudioak, Dublin. Ingenieria: Brian Masterson. Gai guztiak, galiziar herri kantak dira. Konposaketok, kasu batzuetan Galiziar herriaren gogo kolektiboaren parte dira. 91eko Indie Awardsen aipamen berezia eta Green Linnetek, nazioarteko merkatuan, argitaratzen duen lehen Milladoiroren lana.

Galicia No Tempo
91an grabatuta. Windmill Lane estudioak, Dublin. Ingenieria: Brian Masterson. Galiziar historia, jatorrietatik gaur arte, jasotzen zuen izen bereko erakusketaz inspiratutako lan tematikoa. Lana, lau mugimenduz osatuta dago. Galiziar gai tradizionalak eta konposatutako beste bat. Amerikar merkatuan, Green Linnet argitaratua eta japoniarrean, Marquee/Belle Antiquek editatua.

A Vía Láctea
93. urtean grabatuta. Cormoran estudioak. Galizia. Ingenieria: X.M. Tasende. Donejakue Apostoluaren figuran eta erromesaldietan zentraturiko magia antzezlan batentzako konposaketa tematikoa. Ertaroko zantzuetatik, batzuetan poperanzko hurbilketa deigarrietatik zehar, folk estetikara doan soinua.

A Xeometría da Alma
93. urtean grabatuta. Cormoran estudioak. Galizia. Ingenieria: X.M. Tasende. Maruja Malloren kuadroetan oinarritutako lan tematijoa. Santiagoko Arte Garaikidearen Galiziar Zentroa inauguratzeko egin zen aipatu pintora surrealistaren erakusketarako soinu banda gisa erabilia izan zen.

Iacobus Magnus
Milladoirok, English Chamber Orchestrarekin, Galizian grabatutakoa. Ingenieria: X.M. Tasende. Milladoirok, konposatutako, konpondutako eta orkestraratutako, zazpi mugimentudun orkestra suite. Gai guztiak, herri musikaren kanonen arabera konposatuak. Erromesaldi eta Konpostelaren mundu majikoan zehar egindako soinu ibilbidea. Milladoirok, orkestraz burututako lehenengo lana.

Gallaecia Fulget
95. urtean grabatuta. Cormoran estudioak. Galizia. Ingenieria: X.M. Tasende. Galiziako Unibertsitatearen 500. Urteurrenaren izen konmemoratiboa. Lau mugimendutan bananduta, laugarrena galiziar herri kanten suita da. Diskan, bakarkako ahotsen, gregoriar kantu koroen eta pandereteiren laguntzak jasotzen dira. Japoniar merkaruan, Marquee/Belle Antiquek argitaratua.

As Fadas de Estraño Nome
Zuzeneko CD bikoitza. Argentinan zehar, 95ean emandako bira batean grabatuta. Ingenieria: X.M. Tasende. Zuzenean taldeak grabatu zuen lehenengo diska. Gai klasikoak eta berriak baina zuzenekoaren indarra eta freskotasunaz. Tokumak argitaratua japoniar merkatuan eta Green Linetek editatua Estatu Batuetan.

No Confín dos Verdes Castros
99. urtean grabatuta. Cormoran estudioak. Galizia. Ingenieria: X.M. Tasende. Discmedik (1999) argitaratua. 4 gai tradizional eta taldearen 3 konposaketa. Cabana de Bergantiñosko Concelloaren enkargua izan zen, promozio turistiko kanpaina baten barruan.

Auga de Maio
98/99 urteetan grabatuta. Cormoran estudioak. Galizia. Ingenieria: X.M. Tasende. Discmedik (1999) argitaratua. 10 herri kanta eta taldearen 5 konposaketa. Kantatutako bost gai. Ahotsak jarriz, Ana Belenen eta Mestisay taldearen kantaria den Olga Cerparen laguntza izan dute.